Ana Sayfa

Toplantılar

49. Kütüphane Haftası kapsamında Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü, Üniversite ve Araştırma Kütüphanecileri Derneği ve RDA Türkiye Çalışma Grubu işbirliğinde 26 Mart 2013 tarihinde Ankara’da “Bilgi Hizmetleri ve Bilgi Düzenlemede Yeni Yaklaşımlar” başlıklı bir konferans gerçekleştirilecektir. Konferansın Web sitesine ulaşmak için tıklayınız. Diğer taraftan RDA Türkiye Çalışma Grubu tarafından İstanbul ve İzmir’de de çeşitli toplantılar gerçekleştirilecektir.

RDA Broşürü

Anglo Amerikan Kataloglama Kuralları 2’nin yerini alacak yeni kataloglama standardı Resource Description and Access (RDA) ile ilgili temel bilgileri içeren ve The Joint Steering Committee tarafından hazırlanan RDA broşürü Türkçeye çevrilmiştir. Broşüre http://www.rda-jsc.org/docs/rdabrochure-turkish.pdf adresinden erişebilirsiniz.

RDA Türkiye Çalışma Grubu Oluşum Süreci

Kataloglama kurallarındaki uluslararası düzeydeki değişiklik ve gelişmelerin Türkiye’de kütüphanelere yansıması ve uygulamaya geçmesinde farklılıklar gözlenmiştir. Kimi kütüphaneler kuralların Türkçe uyarlamasını kullanırken kimileri özellikle de araştırma kütüphaneleri orijinal nüshalardaki kuralları katalog uygulamalarına yansıtmıştır. AACR ilk basımını 1967 yılında yayınlandıktan sonra, üniversite ve özel araştırma kütüphaneleri bu kuralları kullanmaya başlamıştır. Halk kütüphaneleri ve Milli Kütüphane ise ayrı kataloglama kurallarını kullanmıştır. Bu durum uzun bir süre böyle devam etmiştir ve standart olarak uygulanması gereken kataloglama kurallarında üç farklı kurallar dizisi kullanılmıştır. AACR’nin Türkçeye çevrilmesi çalışmalarına 1970’li yılların ortasında başlanmış olmasına karşın yayınlanması 1980’li yılların başında gerçekleşebilmiştir. Bu arada 1978 yılında AACR2 yayınlanmıştır.

1985 yılında Milli Kütüphane’nin Basma Eserler Alfabetik Kataloglama Kuralları’ndan AACR’nin birinci basımını hiç uygulamadan AACR2’ye geçmesinin ardından Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü ve bağlı halk kütüphaneleri de AACR2’yi kullanmaya geçmişlerdir. Bu arada 1988 ve 2001 yıllarında kuralların yeni versiyonları basılmıştır. AACR2’nin kullanılmaya başlanmasına rağmen Türkiye’de kataloglamadaki sorunlar giderilememiş ve kurallarda standartlaşma sağlanamamıştır.

Türkiye’ye özgü standart bir konu başlıkları listesinin bulunmaması, yazar otorite dizininin ulusal düzeyde oluşturulamaması kuralların uygulanmasında hep bir yanın eksik kalmasına neden olmuştur. Kopya katalog yapan katalogçular indirdikleri kayıtlardaki başlıkları ya doğrudan ya da Türkçeleştirerek kullanmaktadır. Ayrıca katalog kaydının oluşturulduğu dönem ve kişilere bağlı olarak da katalog kayıtlarında farklılıklar hala gözlenmektedir.

2000’li yılların ortalarına doğru AACR2 de gereksinimlere cevap vermekte yetersiz kalmıştır. Yayın türündeki ve yayınlanış formatındaki hızlı gelişmeler ve özellikle elektronik yayıncılığın hızla artması bu yetersizliğin başlıca nedeni olarak belirginleşmiştir. AACR oluşturan ve geliştiren ekip (JSC: The Joint Steering Committee) önce 2007 yılında AACR3’ün yayınlanacağını duyurmuş, daha sonra çalışmalar tümüyle şekil değiştirerek elektronik ortam ve web uygulamalarının da yansıtılması ve bilgiye erişimdeki sınırların ortadan kaldırılması amacı ile RDA (Resource Description and Access) “Kaynak tanımlama ve erişim” olarak tanımlayabileceğimiz kurallar dizgesi oluşturulmuştur. Haziran 2009’da ilk taslak oluşturulmuş, FRBR (Functional Requirements for Bibliographic Records) standart yapısına dayalı kurallar 2010 yılında RDA Toolkit olarak yayınlanmıştır. ABD’de bulunan üç kütüphanedeki denemelerden sonra da 2013’te tam olarak kullanılacağı ilan edilmiştir.

Önceki deneyimlerden hareketle Türkiye’de kütüphanelerde farkındalık yaratmak ve kuralların uygulanmasında ortak hareket etmek amacı ile 2012 yılı Haziran ayında bir çalıştay düzenleyerek RDA Türkiye Çalışma Grubu’nun kurulmasına karar verilmiştir. Bu çalıştay sonucunda bir bildirge yayınlanmıştır. Milli Kütüphane himayesinde oluşturulmasına karar verilen grubun çekirdek kadrosu ilk toplantısını Eylül 2012’de Ankara’da yapmıştır. İlk toplantıda alınan karar uyarınca da dört alt grubun oluşturulması planlanmıştır. Bu gruplar Konu Başlıkları Listesi Geliştirme Grubu, Yazar Listesi Geliştirme Grubu ve Teknoloji Grubu ve Terminoloji Geliştirme şeklinde belirlenmiştir. RDA Türkiye Çalışma Grubu, meslektaşların da katkısı ile Türkiye’de ulusal bir yapının oluşturularak uygulanması yolunda yol gösterici olmaya çalışmaktadır.

Destekleyenler